Shloka 54
तृष्णाक्षय-उपदेशः
Instruction on the Cessation of Craving
नैर्गुण्यमेव पश्यन्ति न गुणाननुयुञ्जते । तेषां तम:शरीराणां तम एव परायणम्
nairguṇyam eva paśyanti na guṇān anuyuñjate | teṣāṃ tamaḥśarīrāṇāṃ tama eva parāyaṇam ||
કપિલે કહ્યું—તેઓ માત્ર નિર્ગુણતાને જ જુએ છે; ગુણોના અનુષ્ઠાનમાં પ્રવૃત્ત થતા નથી. જેમના શરીર જ તમસથી ભરેલા છે, તેમના માટે તમોગુણ જ પરમ આશ્રય અને અંતિમ ગતિ બની જાય છે.
कपिल उवाच
Educational Q&A
Kapila warns that people dominated by tamas dismiss disciplines like self-control and the pursuit of knowledge and virtue; when one refuses to cultivate higher qualities, one’s ‘refuge’ becomes tamas itself—habitual ignorance and inertia.
Within Kapila’s instruction in the Śānti Parva, he characterizes a class of persons who neither value nor practice the cultivation of guṇas (especially sattvic virtues). He explains their psychological condition: being tamasic in constitution, they naturally cling to tamas as their support.