Shloka 27
नारद–असित (देवल) संवादः — भूतप्रभवाप्यय, इन्द्रिय-गुण-विवेक, क्षेत्रज्ञ-तत्त्व
अज्जन्येतानि यज्ञस्य यज्ञो मूलमिति श्रुति: । आज्येन पयसा दध्ना शकृता5$मिक्षया त्वचा
ajyajanyetāni yajñasya yajño mūlam iti śrutiḥ | ājyena payasā dadhnā śakṛtā'mikṣayā tvacā |
કપિલે કહ્યું—ગાયમાંથી ઉત્પન્ન થતી સામગ્રી યજ્ઞકર્મના અંગો છે, અને શ્રુતિ પ્રમાણે યજ્ઞ જ જગતની સ્થિતિનુ મૂળ આધાર છે. ઘી, દૂધ, દહીં, છાણ, ‘આમિક્ષા’ નામની દૂધની તૈયારી અને ચામડાં દ્વારા ગાય યજ્ઞકર્મની સિદ્ધિનું સાધન બને છે. તેથી શાસ્ત્રવિધિ મુજબ જે-જે વસ્તુ જેમ-જેમ વિહિત છે, તેને યોગ્ય રીતે સંગ્રહીને યથાવિધિ ઉપયોગ કરવો જોઈએ.
कपिल उवाच
Educational Q&A
Kapila teaches that yajña, grounded in śruti, is a sustaining principle for worldly order, and that the cow’s products are legitimate, prescribed means for fulfilling ritual duty; one should procure and use them according to scriptural injunction.
In a didactic discourse within Śānti Parva, Kapila is explaining the ritual and ethical significance of yajña, listing cow-derived substances (like ghee, milk, curd, dung, āmikṣā, hide) as components used in sacrificial practice and urging their proper, rule-based collection and use.