Shloka 16
नारद–असित (देवल) संवादः — भूतप्रभवाप्यय, इन्द्रिय-गुण-विवेक, क्षेत्रज्ञ-तत्त्व
Devanagari script
अनालम्भे हादोष: स्यादालम्भे दोष उत्तम: | एवं स्थितस्य शास्त्रस्य दुर्विज्ञेये बलाबलम्
Translation
કારણ કે યજ્ઞાદિ કર્મોમાં આરંભ ન કરવાથી દોષ થતો નથી, અને આરંભ કરવાથી મહાદોષ થાય છે. આવી સ્થિતિમાં શાસ્ત્રવચનોનું બળાબળ જાણવું અત્યંત કઠિન છે.
Word by Word
अनालम्भेin non-killing / in non-seizing (i.e., when there is no sacrificial slaughter)
अनालम्भे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअनालम्भ (न-आलम्भ)
FormMasculine, Locative, Singular
हindeed
ह:
TypeIndeclinable
Rootह
दोषःfault, sin, defect
दोषः:
Karta
TypeNoun
Rootदोष
FormMasculine, Nominative, Singular
स्यात्would be / may be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस् (भू/अस्)
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular
आलम्भेin killing / in seizing (i.e., in sacrificial slaughter)
आलम्भे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआलम्भ
FormMasculine, Locative, Singular
दोषःfault, sin, defect
दोषः:
Karta
TypeNoun
Rootदोष
FormMasculine, Nominative, Singular
उत्तमःgreatest, very great
उत्तमः:
TypeAdjective
Rootउत्तम
FormMasculine, Nominative, Singular
एवम्thus, in this way
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
स्थितस्यof (something) being situated/standing (thus)
स्थितस्य:
TypeAdjective
Rootस्था (स्थित)
FormNeuter, Genitive, Singular
शास्त्रस्यof the scripture/teaching
शास्त्रस्य:
TypeNoun
Rootशास्त्र
FormNeuter, Genitive, Singular
दुर्विज्ञेयेwhen (it is) hard to know / in the difficult-to-know (matter)
दुर्विज्ञेये:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootदुर्विज्ञेय (दुर् + विज्ञेय)
FormNeuter, Locative, Singular
बलाबलम्strength and weakness; pros and cons
बलाबलम्:
Karma
TypeNoun
Rootबलाबल (बल + अबल)
FormNeuter, Accusative, Singular
Speaker
कपिल उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes