Shloka 18
कुण्डधारोपाख्यानम्
Kuṇḍadhāra-Upākhyāna: Dharma’s Superiority over Wealth and Desire
Devanagari script
इति धर्म: समाख्यात: सद्धिर्धर्मार्थदर्शिभि: । वयं जिज्ञासमानास्तु सम्प्राप्ता धर्मदर्शनात्
Translation
ધર્મ અને અર્થનું દર્શન કરનારા સત્પુરુષોએ આ રીતે ધર્મનું વર્ણન કર્યું છે. અમે જિજ્ઞાસા વ્યક્ત કરતાં ‘ધર્મદર્શન’ નામના મુનિ પાસેથી તે ધર્મનું જ્ઞાન પ્રાપ્ત કર્યું.
Word by Word
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
धर्मःdharma; righteousness
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Nominative, Singular
समाख्यातःhas been declared/explained
समाख्यातः:
TypeVerb
Rootसम्-आ-ख्या (धातु)
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular, Passive/resultative
सद्भिःby the good (people)
सद्भिः:
Karana
TypeNoun
Rootसत्
FormMasculine, Instrumental, Plural
धर्मार्थदर्शिभिःby those who see/realize dharma and artha
धर्मार्थदर्शिभिः:
Karana
TypeNoun
Rootधर्मार्थदर्शिन्
FormMasculine, Instrumental, Plural
वयम्we
वयम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormNominative, Plural
जिज्ञासमानाःdesiring to know; inquiring
जिज्ञासमानाः:
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formशानच् (present active participle, parasmaipada sense), Masculine, Nominative, Plural
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
सम्प्राप्ताःhave attained/obtained
सम्प्राप्ताः:
TypeVerb
Rootसम्-प्र-आप् (धातु)
Formक्त (past active participle), Masculine, Nominative, Plural
धर्मदर्शनात्from Dharma-darśana (name of a sage)/from the seeing of dharma
धर्मदर्शनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootधर्मदर्शन
FormMasculine, Ablative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes