Shloka 113
Adhyāya 262: Śabda-brahman, Para-brahman, and the Ethics of Tyāga
Kapila–Syūmaraśmi Saṃvāda
आदित्याज्जायते वृष्टिवष्टेरन्न॑ तत: प्रजा: । जिस प्रकार आकाशसे निर्मल जलकी वर्षा होती है उसी प्रकार शुद्ध भावसे किये हुए यज्ञसे योग्य प्रजाकी उत्पत्ति होती है। विप्रवर! अग्निमें डाली हुई आहुति सूर्यमण्डलको प्राप्त होती है, सूर्यसे जलकी वृष्टि होती है, वृष्टिसे अन्न उपजता है और अन्नसे सम्पूर्ण प्रजा जन्म तथा जीवन धारण करती है
ādityāj jāyate vṛṣṭir vṛṣṭer annaṃ tataḥ prajāḥ |
આદિત્યમાંથી વર્ષા જન્મે છે, વર્ષાથી અન્ન, અને અન્નથી પ્રજાનો જન્મ તથા પોષણ થાય છે. જેમ આકાશમાંથી નિર્મળ જળ વરસે છે તેમ શુદ્ધ ભાવથી કરાયેલા યજ્ઞથી યોગ્ય પ્રજાની ઉત્પત્તિ થાય છે. વિપ્રવર! અગ્નિમાં અર્પિત આહુતિ સૂર્યમંડળને પ્રાપ્ત થાય છે; સૂર્યથી વરસાદ થાય છે; વરસાદથી અન્ન ઉપજે છે; અને અન્નથી સર્વ પ્રજા જન્મ અને જીવન ધારણ કરે છે.
चुलाधार उवाच
Educational Q&A
Dharmic, pure-intentioned action (exemplified by yajña and rightful conduct) sustains cosmic balance: the sun supports rain, rain produces food, and food sustains all beings; therefore personal ethics and social welfare are inseparable.
Chulādhāra is instructing a learned interlocutor by describing the causal chain that connects the Sun, rainfall, food production, and the survival and growth of living beings, using it to ground an ethical lesson about purity and world-sustaining duty.