Shloka 10
कपिल–स्यूमरश्मि संवादः
Kapila and Syūmaraśmi on Renunciation, Householder Support, and Epistemic Authority
नानुरुद्धये निरुध्ये वा न द्वेष्मि न च कामये । समोऊ हं सर्वभूतेषु पश्य मे जाजले व्रतम् । तुला मे सर्वभूतेषु समा तिष्तति जाजले,मैं न किसीसे अनुरोध करता हूँ न विरोध ही करता हूँ और न कहीं मेरा द्वेष है, न किसीसे कुछ कामना करता हूँ। समस्त प्राणियोंके प्रति मेरा समभाव है। जाजले! यही मेरा व्रत और नियम है, इसपर दृष्टिपात करो। मुने! मेरी तराजू सब मनुष्योंके लिये सम है-- सबके लिये बराबर तौलती है
nānuruddhaye niruddhye vā na dveṣmi na ca kāmaye | samo ’haṁ sarvabhūteṣu paśya me jājale vratam | tulā me sarvabhūteṣu samā tiṣṭhati jājale ||
હું ન કોઈને વિનંતી કરું છું, ન વિરોધ; ન દ્વેષ કરું છું, ન કામના. સર્વ પ્રાણીઓ પ્રત્યે મારો સમભાવ છે. હે જાજલિ, આ જ મારું વ્રત અને નિયમ છે—જુઓ. હે મુને! મારી તુલા સર્વ માટે સમ છે; સૌને એક જ માપદંડથી તોલે છે.
तुलाधार उवाच
Educational Q&A
The core teaching is impartiality grounded in inner discipline: one should not be driven by craving or hatred, nor by the urge to coerce or resist others; instead, one should maintain equal regard for all beings, judging and treating them by a single, fair standard (symbolized by the ‘scale’).
In the Tulādhāra–Jājali episode of the Śānti Parva, Tulādhāra instructs the ascetic Jājali on true dharma. Here he states his personal vow: he neither begs nor obstructs, neither hates nor desires, and he remains even-minded toward all beings—his ‘balance’ is level for everyone.