Shloka 2

Daṇḍa, Ahiṃsā, and Proportional Kingship: The Dyumatsena–Satyavān Dialogue (दण्ड-अहिंसा-विवेकः)

Devanagari script

भूयांसो हृदये ये मे प्रश्नास्ते व्याह्ृतास्त्वया । इदं त्वन्यत्‌ प्रवक्ष्यामि न राजन्‌ निग्रहादिव,मेरे हृदयमें जो बहुत-से प्रश्न उठे थे, उन सबका निराकरण आपने कर दिया। महाराज! अब मैं यह दूसरा प्रश्न उपस्थित कर रहा हूँ। इसमें जिज्ञासा ही कारण है, दुराग्रह नहीं

Translation

મારા હૃદયમાં ઊઠેલા અનેક પ્રશ્નોનું તમે નિવારણ કર્યું છે. મહારાજ! હવે હું બીજો પ્રશ્ન રજૂ કરું છું; તેમાં જિજ્ઞાસા જ કારણ છે, દુરાગ્રહ નહીં.

Word by Word

भूयांसःmany/more (in number)

हृदयेin (my) heart

येwhich

मेof me / my

प्रश्नाःquestions

तेthose

व्याहृताःanswered/uttered (resolved)

त्वयाby you

इदम्this

तुbut/and now

अन्यत्another (thing/question)

प्रवक्ष्यामिI shall state/declare

नnot

राजन्O king

निग्रहात्from obstinacy/insistence

इवas if / like

Speaker

युधिछिर उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes