Shloka 5
अध्याय २५६ — श्रद्धा, अहिंसा, स्पर्धा-त्यागः
Tūlādhāra–Jājali: Faith, Non-harm, and Renunciation of Rivalry
महादेव! यह पृथ्वीदेवी भारी भारसे पीड़ित हो सदा मुझे प्रजाके संहारके लिये प्रेरित करती रही है; क्योंकि यह जगत्के भारसे समुद्रमें डुबी जा रही है ।।
mahādeva! iyaṃ pṛthivīdevī bhārī bhārasena pīḍitā sadā māṃ prajā-saṃhārāya prerayitavatī; yasmād iyaṃ jagad-bhāreṇa samudre nimajjatīva. yadāhaṃ nādhigacchāmi buddhyā bahu vicārayan saṃhāram āsāṃ vṛddhānāṃ tato māṃ krodha āviśat.
નારદે કહ્યું—હે મહાદેવ! આ ધરતીદેવી અતિશય ભારથી પીડિત થઈ સદા મને પ્રજાસંહાર માટે પ્રેરિત કરતી રહી છે; જગતના ભારથી તે જાણે સમુદ્રમાં ડૂબી રહી છે. ઘણો વિચાર કર્યા છતાં પણ જ્યારે મને આ વધેલી પ્રજાઓના સંહારનો કોઈ ઉપાય ન સૂઝ્યો, ત્યારે મારા અંદર ક્રોધ પ્રવેશ્યો।
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse frames social and moral imbalance as a ‘burden’ on Earth, implying that unchecked growth and disorder require restoration of cosmic balance; it also warns that even a sage’s deliberation can be overtaken by krodha when no righteous remedy is seen.
Nārada addresses Mahādeva, reporting that Earth, overwhelmed by the world’s weight, repeatedly urges him toward a destructive remedy. After prolonged reflection fails to reveal a method for reducing the swollen multitudes, Nārada admits that anger seized him.