Shloka 29
सूक्ष्मभूत-भूतात्मविज्ञानम्
Knowing the subtle principle and the bhūtātman through yoga
देवं त्रिधातु त्रिवृतं सुपर्ण ये विद्युरग्रयां परमात्मतां च । ते सर्वलोकेषु महीयमाना देवा: समर्त्या: सुकृतं वदन्ति,जो सम्पूर्ण जगत्में अपने चिन्मयस्वरूपसे प्रकाशित होता है, तीन धातु (वर्ण-अकार, उकार, मकार) अर्थात् प्रणव जिसका वाचक है, जो सत्त्व आदि तीनों गुणोंमें--त्रिगुणमयी मायामें उसके नियन्तारूपसे विद्यमान है तथा जिसके जगत्-सम्बन्धी व्यापार वृक्षके सुन्दर पत्तोंक समान विस्तारको प्राप्त हुए हैं, उस अन्तर्यामी पुरुषको तथा उसकी उत्तम परब्रह्मस्वरूपताको जो जानते हैं, वे सम्पूर्ण लोकोंमें सम्मानित होते हैं और मनुष्योंसहित सम्पूर्ण देवता उनके शुभकर्मकी प्रशंसा करते हैं
vyāsa uvāca | devaṃ tridhātuṃ trivṛtaṃ suparṇa ye vidyur agrayāṃ paramātmatāṃ ca | te sarvalokeṣu mahīyamānā devāḥ samartyāḥ sukṛtaṃ vadanti ||
વ્યાસે કહ્યું—જે અંતર્યામી પ્રભુને યથાર્થ રીતે જાણે છે—જેનુ વાચક ત્રિધાતુ (અ-ઉ-મ) પ્રણવ છે, જે ત્રિગુણોની વચ્ચે આંતરિક નિયંતારૂપે સ્થિત છે, અને જેના જગતવ્યાપી વ્યવહાર મહાવૃક્ષના સુંદર પાંદડાંની જેમ વિસ્તરે છે—અને જે તેની પરમાત્મ-સ્વરૂપ સર્વોચ્ચ સ્થિતિને પણ જાણે છે, તે સર્વ લોકોમાં માન પામે છે. દેવતાઓ પણ મનુષ્યો સહિત તેમના સદાચારના પુણ્યનું ગાન કરે છે।
व्यास उवाच
Educational Q&A
True knowledge of the indwelling Supreme (Paramātman)—recognized through the symbol of Oṃ and understood as the controller of the three guṇas—naturally expresses itself as virtuous conduct (sukṛta). Such knowers gain honor across worlds, and their merit is acknowledged even by gods and humans.
Vyāsa is describing the spiritual stature of those who realize the Supreme Self. He links metaphysical insight (Oṃ, the threefold principle, the Lord as inner ruler) with social and cosmic recognition: their righteous life is praised universally.