Shloka 27
सूक्ष्मभूत-भूतात्मविज्ञानम्
Knowing the subtle principle and the bhūtātman through yoga
उत्तान आस्ये न हविर्जुहोति लोकस्य नाभिर्जगत: प्रतिष्ठा । तस्याड्रमज्ननि कृताकृतं च वैश्वानर: सर्वमिदं प्रपेदे .
uttāna āsye na havir juhoti lokasya nābhir jagataḥ pratiṣṭhā | tasyāṅgam agnau kṛtākṛtaṃ ca vaiśvānaraḥ sarvam idaṃ prapede ||
વ્યાસે કહ્યું—સન્ન્યાસી ખુલ્લા મોઢામાં (બાહ્ય અગ્નિમાં જેમ) હવિ નથી અર્પતો; તે પ્રાણો અને અંતઃકરણને આત્મામાં હોમ કરે છે. એવા પુરુષનું સમગ્ર શરીર અને કરેલું‑ન કરેલું કર્મસમૂહ જાણે અગ્નિના અંગ બની જાય છે; તે તે વૈશ્વાનર સાથે એકરૂપ થાય છે—જે પ્રાણીઓના નાભિસ્થાન, ઉદરમાં જઠરાગ્નિરૂપે સ્થિત, જગતનો આધાર અને સમગ્ર વિશ્વમાં વ્યાપ્ત છે.
व्यास उवाच
Educational Q&A
True renunciation is an inner yajña: instead of external offerings, one dissolves the senses, mind, and prāṇa into the Self, realizing identity with Vaiśvānara—the universal inner fire that sustains life and pervades the cosmos.
Vyāsa explains a contemplative model of sacrifice in the Śānti teachings: the sannyāsin does not perform a literal mouth-to-fire oblation, but internalizes the rite so that body and karmic account are absorbed into the cosmic Fire (Vaiśvānara), the world’s support.