Shloka 6
कामबन्धन-निवृत्ति तथा शान्तिलक्षण-उपदेशः | Release from Desire-Bondage and the Marks of Peace
प्राणी वा यदि वाप्राणी संस्कारं यजुषाहति । न दिवा प्रस्वपेज्जातु न पूर्वापररात्रिषु,यज्ञमें यजमान एवं हविष्य आदि सबका यजुर्वेदके मन्त्रसे संस्कार होना चाहिये। गृहस्थ पुरुष दिनमें कभी न सोये। रातके पहले और पिछले भागमें भी नींद न ले
prāṇī vā yadi vāprāṇī saṃskāraṃ yajuṣāhati | na divā prasvapet jātu na pūrvāpararātriṣu ||
વ્યાસે કહ્યું—યજ્ઞમાં અર્પણ પ્રાણી હોય કે અપ્રાણી, તેનું સંસ્કાર યજુર્વેદના મંત્રોથી વિધિપૂર્વક થવું જોઈએ. ગૃહસ્થ પુરુષે દિવસે ક્યારેય ન સૂવું; તેમજ રાત્રિના પૂર્વ અને ઉત્તર ભાગમાં પણ નિદ્રામાં લિપ્ત ન થવું—યજ્ઞકર્મ અને ધર્મયુક્ત ગૃહસ્થજીવનને અનુરૂપ જાગૃતિ રાખવી.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Ritual life and household dharma require disciplined conduct: offerings must be properly consecrated with Yajurvedic mantras, and the householder should cultivate vigilance and restraint by avoiding daytime sleep and avoiding sleep in the early and late portions of the night.
Vyāsa is laying down prescriptive norms of conduct connected with sacrifice and the gṛhastha stage—how ritual items are to be sanctified and what personal discipline (especially regarding sleep) is expected of the yajamāna/householder.