Shloka 1
कामबन्धन-निवृत्ति तथा शान्तिलक्षण-उपदेशः | Release from Desire-Bondage and the Marks of Peace
अपन का छा | अत-४#-#कत त्रिचत्वारिशर्दाधिकद्विशततमो< ध्याय: ब्राह्मणोंके उपलक्षणसे गार्हस्थ्य-धर्मका वर्णन व्यास उवाच द्वितीयमायुषो भागं गृहमेधी गृहे वसेत् । धर्मलब्धैर्युतो दारैरग्नीनाहृत्य सुब्रत:,व्यासजी कहते हैं--बेटा! गृहस्थ पुरुष अपनी आयुके दूसरे भागतक गृहस्थधर्मका पालन करते हुए घरपर ही रहे। धर्मानुसार स्त्रीसे विवाह करके उसके साथ अग्नि-स्थापना करनेके पश्चात् नित्य अग्निहोत्र आदि करे और उत्तम व्रतका पालन करता रहे
vyāsa uvāca | dvitīyam āyuṣo bhāgaṃ gṛhamedhī gṛhe vaset | dharmalabdhair yuto dārair agnīn āhṛtya subrataḥ ||
વ્યાસજી કહે છે— પુત્ર! આયુષ્યના બીજા ભાગમાં ગૃહમેધી પુરુષે ગૃહસ્થધર્મ પાળતાં ઘરમાં જ વસવું જોઈએ. ધર્માનુસાર પત્ની પ્રાપ્ત કરીને પવિત્ર અગ્નિઓ સ્થાપે; ઉત્તમ વ્રતમાં સ્થિર રહી નિત્ય અગ્નિહોત્ર વગેરે કર્મો કરતો રહે।
व्यास उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that the second life-stage is the gṛhastha (householder) āśrama: one should remain at home, marry righteously, establish the sacred fires, and uphold disciplined vows through regular ritual and ethical domestic responsibilities.
Vyāsa begins an instruction on gārhasthya-dharma (householder conduct) in Śānti Parva, describing how a person should live during the household stage—centered on lawful marriage, maintaining the sacred fires, and daily observances like agnihotra.