Shloka 21
Adhyāya 240: Indriya–Manas–Buddhi–Ātman — The Inner Hierarchy and Restraint (इन्द्रिय-मनस्-बुद्धि-आत्म-क्रमः)
त॑ पश्यन्ति महात्मानो ब्राह्मणा ये मनीषिण: । धृतिमन्तो महाप्राज्ञा: सर्वभूतहिते रता:
taṁ paśyanti mahātmāno brāhmaṇā ye manīṣiṇaḥ | dhṛtimanto mahāprājñāḥ sarvabhūtahite ratāḥ | sattvasaṁsevanād dhīro nidrām ucchettum arhati |
તે પરમાત્માનું દર્શન એ જ મહાત્મા બ્રાહ્મણો કરે છે જે મનીષી છે—ધૃતિવાન, મહાપ્રાજ્ઞ અને સર્વભૂતહિતમાં રત. સત્ત્વનું સેવન કરવાથી ધીર પુરુષ નિદ્રા (તમસ) નો ઉચ્છેદ કરવા યોગ્ય બને છે; આંતરિક વિજય—સ્વભાવશુદ્ધિ અને મનોનિગ્રહ—દ્વારા સર્વવ્યાપક આત્માનું સాక్షાત્ દર્શન શક્ય બને છે.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Vision of the Supreme Self is attained by sages who combine discernment (manīṣā), steadfast self-control (dhṛti), great wisdom, and active commitment to the welfare of all beings; cultivating sattva supports wakeful clarity by overcoming torpor (nidrā).
Vyāsa is describing the qualifications of those who can ‘see’ the Supreme Reality: they are wise brāhmaṇas devoted to universal good, and through sattvic discipline they overcome dullness and maintain the inner clarity needed for realization.