Shloka 12
Adhyāya 240: Indriya–Manas–Buddhi–Ātman — The Inner Hierarchy and Restraint (इन्द्रिय-मनस्-बुद्धि-आत्म-क्रमः)
सिध्यन्ति चास्य सर्वार्था विज्ञानं च प्रवर्तते । सम: सर्वेषु भूतेषु लब्धालब्धेन वर्तयन्
sidhyanti cāsya sarvārthā vijñānaṃ ca pravartate | samaḥ sarveṣu bhūteṣu labdhālabdhena vartayan, sattvasaṃsevanād dhīro nidrām ucchettum arhati |
વ્યાસે કહ્યું—આવા અનુશાસનથી સાધકના સર્વ પ્રયોજન સિદ્ધ થાય છે અને વિવેકજ્ઞાન પ્રવર્તે છે. તે સર્વ પ્રાણીઓ પ્રત્યે સમભાવ રાખે અને લાભ-અલાભમાં સંતોષપૂર્વક જીવન નિર્વાહ કરે. સત્ત્વના સેવનથી ધીર પુરુષ નિદ્રા (આળસ અને પ્રમાદ) નો ઉચ્છેદ કરવા યોગ્ય બને છે.
व्यास उवाच
Educational Q&A
Cultivate sattva and equanimity: when one remains impartial toward all beings and is content in gain and non-gain, higher discernment (vijñāna) awakens and the practitioner becomes capable of overcoming sleep-like inertia and heedlessness, leading to the fulfillment of spiritual aims.
In Śānti Parva’s instruction on dharma and inner discipline, Vyāsa continues a didactic passage describing the marks and results of yogic conduct—impartiality toward beings, contentment with outcomes, and the arising of realized knowledge.