Shloka 7
Śaṅkha–Likhita Upākhyāna: Daṇḍa, Confession, and the Purification of Kingship (शङ्ख-लिखितोपाख्यानम्)
“भरतनन्दन! कुन्तीकुमार! पहले याचकों, पितरों और देवताओंके ऋणसे उऋण हो लो, फिर वह सब करना ।। सर्वमेधाश्वमेधाभ्यां यजस्व कुरुनन्दन । ततः पश्चान्महाराज गमिष्यसि परां गतिम्
vaiśampāyana uvāca |
bharatanandana! kuntīkumāra! pūrvaṃ yācakānāṃ pitṝṇāṃ devatānāṃ ca ṛṇena uṛṇaḥ bhava, tataḥ paraṃ tat sarvaṃ kuru ||
sarvamedhāśvamedhābhyāṃ yajasva kurunandana |
tataḥ paścān mahārāja gamiṣyasi parāṃ gatim ||
વૈશમ્પાયન બોલ્યા—હે ભરતનંદન, હે કુંતીકુમાર! પ્રથમ યાચકો, પિતૃઓ અને દેવતાઓ પ્રત્યેના ઋણમાંથી ઉઋણ થા; ત્યાર પછી જ બાકીના સર્વ કાર્ય કર. હે કુરુનંદન! સર્વમેધ અને અશ્વમેધ યજ્ઞ કર; પછી, હે મહારાજ, ત્યાર બાદ તું પરમ ગતિને પ્રાપ્ત કરીશ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that a ruler (and by extension any householder) should first discharge foundational obligations—generosity to those who ask, rites and responsibility toward ancestors, and worship/sacrifice toward the gods—before pursuing other aims. Ethical life is framed as clearing ‘debts’ (ṛṇa) through dāna, pitṛ-kārya, and yajña, culminating in the highest good (parā gati).
In Śānti Parva’s instruction-setting, Vaiśampāyana reports counsel addressed to the Kuru king (implicitly Yudhiṣṭhira): he is urged to fulfill religious and social duties and to perform major royal sacrifices (Sarvamedha and Aśvamedha). The advice links kingship with ritual responsibility and moral accountability, promising an exalted end after these duties are completed.