Shloka 21
अध्यात्म-तत्त्व-निर्णयः
Adhyātma Taxonomy: Elements, Faculties, and Guṇas
जब जीवात्मा सम्पूर्ण प्राणियोंमें अपनेको और अपनेमें सम्पूर्ण प्राणियोंको स्थित देखता है, उस समय वह ब्रह्मभावको प्राप्त हो जाता है
yadā jīvātmā samasta-prāṇiṣu ātmānaṃ ca samasta-prāṇinaḥ ātmany eva sthitān paśyati, tadā sa brahma-bhāvaṃ prāpnoti.
જ્યારે જીવાત્મા સર્વ પ્રાણીઓમાં પોતાને અને પોતાના અંદર સર્વ પ્રાણીઓને સ્થિત જુએ છે, ત્યારે તે બ્રહ્મભાવને પ્રાપ્ત થાય છે।
व्यास उवाच
Educational Q&A
Liberation arises from direct realization of non-separation: seeing the same Self in all beings and all beings within oneself. This vision culminates in brahma-bhāva, the Brahman-state, which grounds ethical conduct in universal empathy rather than narrow self-interest.
In the Shānti Parva’s instruction on peace and liberation, Vyāsa articulates a contemplative criterion for spiritual attainment: the moment of inner vision where the jīvātmā recognizes its identity/continuity with all life, leading to Brahman-realization.