Shloka 24
Yoga-kṛtya (योककृत्य) — Vyāsa on Sense-Restraint, Obstacles, and Brahman-Realization
Devanagari script
ऋषयस्तपसा वेदानध्यैषन्त दिवानिशम् । अनादिनिधना विद्या वागुत्सृष्टा स्वयम्भुवा,तपके ही प्रभावसे महर्षिगण दिन-रात वेदोंका अध्ययन करते थे। तपःशक्तिसे सम्पन्न होकर ही ब्रह्माजीने आदि-अन्तसे रहित वेदमयी वाणीका प्रथम उच्चारण किया
Transliteration
ṛṣayas tapasā vedān adhyaiṣanta divāniśam | anādinidhanā vidyā vāg utsṛṣṭā svayambhuvā |
Translation
તપશક્તિથી સમર્થ ઋષિઓ દિવસ-રાત વેદોનું અધ્યયન કરતા. આદિ-અંત રહિત એવી વૈદિક વિદ્યા સ્વયંભૂ બ્રહ્માએ પવિત્ર વાણીરૂપે પ્રથમ વાર ઉચ્ચારી હતી.
Word by Word
ऋषयःsages
ऋषयः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Nominative, Plural
तपसाby austerity
तपसा:
Karana
TypeNoun
Rootतपस्
FormNeuter, Instrumental, Singular
वेदान्the Vedas
वेदान्:
Karma
TypeNoun
Rootवेद
FormMasculine, Accusative, Plural
अध्यैषन्तstudied / recited
अध्यैषन्त:
TypeVerb
Rootअधि-इष् (अध्येष्)
FormImperfect (Laṅ), Third, Plural, Parasmaipada
दिवाby day
दिवा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootदिव् (दिवा)
निशम्by night
निशम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootनिशा
अनादि-निधनाbeginningless and endless
अनादि-निधना:
TypeAdjective
Rootअनादि-निधन
FormFeminine, Nominative, Singular
विद्याknowledge / learning
विद्या:
Karta
TypeNoun
Rootविद्या
FormFeminine, Nominative, Singular
वाक्speech
वाक्:
Karta
TypeNoun
Rootवाच्
FormFeminine, Nominative, Singular
उत्सृष्टाuttered / emitted / set forth
उत्सृष्टा:
TypeVerb
Rootउत्-√सृज्
FormPast passive participle (kta), Feminine, Nominative, Singular
स्वयम्भुवाby the Self-born (Brahmā)
स्वयम्भुवा:
Karana
TypeNoun
Rootस्वयम्भू
FormMasculine, Instrumental, Singular
Speaker
व्यास उवाच
Characters & Entities
V
VyāsaṚ
ṛṣayaḥ (sages)V
VedasS
svayambhū (Brahmā)V
vāk (Vedic speech)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes