Shloka 78
योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
व्यभजच्चापि संरम्भाद् दुःखवासं तथावसत् | पिता विशेष प्रयत्नपूर्वक पुत्रका मन रखते हैं। वे उनके क्रोधसे डरकर सारा धन पुत्रोंकोी बाँट देते हैं और स्वयं बड़े कष्टसे जीवन बिताते हैं || ७७ $ ।।
vyabhajac cāpi saṃrambhād duḥkhavāsaṃ tathāvasat | pitā viśeṣa-prayatna-pūrvakaṃ putrakā man rakhate haiṃ | te unke krodhase ḍarakara sārā dhana putroṃko bāṃṭa dete haiṃ aura svayaṃ baṛe kaṣṭase jīvana bitāte haiṃ || 77 || agnidāhena corair vā rājabhir vā hṛtaṃ dhanam ||
શક્રે કહ્યું—પુત્રોના ક્રોધના ભયથી પિતાઓ વિશેષ પ્રયત્ન કરીને પોતાનું સર્વ ધન વહેંચી તેમને આપી દે છે અને પોતે કષ્ટમય જીવન જીવે છે. છતાં એ ધન પણ નષ્ટ થઈ શકે—અગ્નિદાહથી બળી, ચોરો દ્વારા લૂંટી, અથવા રાજાઓ દ્વારા હરી લેવામાં આવી.
शक्र उवाच
Educational Q&A
Wealth is unstable and can be lost through calamity, theft, or state power; therefore one should not cling to possessions or surrender one’s well-being out of fear, but act with discernment and dharma in family and property matters.
Indra (Śakra) describes a common worldly situation: fathers, fearing their sons’ anger, prematurely distribute all their wealth and then live in hardship; he adds that even such wealth is vulnerable to destruction by fire, theft, or confiscation by rulers.