Shloka 45
योग–सांख्यसमन्वयः, रथोपमा, व्यक्त–अव्यक्तविवेकः
Yoga–Sāṃkhya Synthesis, Chariot Allegory, and the Vyakta–Avyakta Distinction
नैवाकाशे न पशुषु वियोनौ च न पर्वसु । इन्द्रियस्य विसर्ग ते रोचयन्ति कदाचन,वे आकाशमें, पशुओंमें, विपरीत योनिमें तथा पर्वके अवसरोंपर वीर्यत्याग करना कदापि अच्छा नहीं मानते थे
naivākāśe na paśuṣu viyonau ca na parvasu | indriyasya visarga te rocayanti kadācana ||
શક્રે કહ્યું—તેઓ ન તો ખુલ્લા આકાશ નીચે, ન પશુઓમાં, ન વિપરીત યોનિમાં, અને ન પર્વ-ઉત્સવ કે પવિત્ર અવસરો પર—ક્યારેય ઇન્દ્રિયવિસર્ગ (વીર્યત્યાગ)ને યોગ્ય માનતા નહોતા.
शक्र उवाच
Educational Q&A
The verse teaches disciplined sexual ethics: emission/sexual activity should not occur in improper places (public/exposed), with animals, in unsuitable or forbidden unions, or on sacred/festival occasions. Restraint and propriety are presented as dharmic standards.
Śakra (Indra) is describing a normative code of conduct attributed to exemplary people: they did not approve of indiscriminate sexual release, emphasizing regulation by place, partner, and time as part of righteous living.