Shloka 9
कालनिर्णयः, युगधर्मवर्णनम्, सृष्टिक्रमश्च
Time-Reckoning, Yuga-Dharma, and the Sequence of Creation
Devanagari script
भूतानां निधन निष्ठा स्रोतसामिव सागर: । नैतत् सम्यग्विजानन्तो नरा मुहान्ति वज्धृक्
Translation
હે વજ્રધારી ઇન્દ્ર! જેમ જળપ્રવાહોનું અંતિમ આશ્રય સમુદ્ર છે, તેમ દેહધારીઓની અંતિમ ગતિ મૃત્યુ છે. જે પુરુષો આ વાતને સમ્યક રીતે જાણે છે, તેઓ કદી મોહમાં પડતા નથી.
Word by Word
भूतानाम्of beings
भूतानाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Genitive, Plural
निधन-निष्ठाhaving death as the final resort/end
निधन-निष्ठा:
Karta
TypeNoun
Rootनिधननिष्ठा
FormFeminine, Nominative, Singular
स्रोतसाम्of streams/currents
स्रोतसाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootस्रोतस्
FormNeuter, Genitive, Plural
इवlike/as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
सागरःthe ocean
सागरः:
Karta
TypeNoun
Rootसागर
FormMasculine, Nominative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
एतत्this (fact)
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
सम्यक्properly, correctly
सम्यक्:
TypeIndeclinable
Rootसम्यक्
विजानन्तःknowing, understanding
विजानन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootवि-ज्ञा
FormPresent active participle (Parasmaipada), Masculine, Nominative, Plural
नराःmen, people
नराः:
Karta
TypeNoun
Rootनर
FormMasculine, Nominative, Plural
मुह्यन्तिare deluded
मुह्यन्ति:
TypeVerb
Rootमुह्
FormPresent (Lat), Third, Plural, Parasmaipada
Speaker
श॒क्र उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes