Shloka 9
दमप्रशंसा — Praise of Self-Restraint
Dama
Devanagari script
कृत्या होता घोररूपा मोहयन्त्यविचक्षणान् । रजस्यन्तर्तिता मूर्तिरिन्द्रियाणां सनातनी,ये स्त्रियाँ भयानक कृत्याके समान हैं; अतः अज्ञानी मनुष्योंको मोहमें डाल देती हैं। इन्द्रियोंमें विकार उत्पन्न करनेवाली यह सनातन नारीमूर्ति रजोगुणसे तिरोहित है
Translation
સ્ત્રીઓ ઘોરરૂપ કૃત્યા સમાન છે; તેઓ અવિવેકીઓને મોહમાં નાખે છે. ઇન્દ્રિયોમાં વિકાર ઉત્પન્ન કરનાર આ સનાતન નારીમૂર્તિ રજોગુણથી આચ્છાદિત છે.
Word by Word
कृत्याa (female) witchcraft-entity / sorceress-like power
कृत्या:
Karta
TypeNoun
Rootकृत्या
FormFeminine, Nominative, Singular
होताsacrifices / offers (invokes)
होता:
TypeVerb
Rootहू (धातु)
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
घोर-रूपाof dreadful form
घोर-रूपा:
Karta
TypeAdjective
Rootघोररूपा
FormFeminine, Nominative, Singular
मोहयन्तीdeluding
मोहयन्ती:
Karta
TypeVerb
Rootमुह् (धातु)
FormFeminine, Nominative, Singular, शतृ (present active participle)
अविचक्षणान्the undiscerning / foolish (people)
अविचक्षणान्:
Karma
TypeAdjective
Rootअविचक्षण
FormMasculine, Accusative, Plural
रजसिin rajas (the passion-quality)
रजसि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरजस्
FormNeuter, Locative, Singular
अन्तर्हिताhidden / concealed
अन्तर्हिता:
Karta
TypeAdjective
Rootअन्तर्हित
FormFeminine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
मूर्तिःform / embodiment
मूर्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootमूर्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
इन्द्रियाणाम्of the senses
इन्द्रियाणाम्:
TypeNoun
Rootइन्द्रिय
FormNeuter, Genitive, Plural
सनातनीeternal / primeval
सनातनी:
Karta
TypeAdjective
Rootसनातन
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes