Shloka 9

अध्याय २०८ — इन्द्रियनिग्रहः, सत्याहिंसात्मकवाक्, कर्मफलविवेकः

Restraint of the Senses, Non-harming Truthful Speech, and Discernment of Karmic Consequence

Devanagari script

अन्रेश्नैवौरस: श्रीमान्‌ राजा सोमश्न वीर्यवान्‌ | सहस्र॑ यश्व दिव्यानां युगानां पर्युपासिता,अत्रिके औरस पुत्र श्रीमान्‌ और बलवान राजा सोम हुए, जिन्होंने सहस्र दिव्य युगोंतक भगवानकी उपासना की थी

Transliteration

Bhīṣma uvāca: Atrer aurasaḥ śrīmān rājā Somaśravā vīryavān | sahasraṃ caiva divyānāṃ yugānāṃ paryupāsitaḥ ||

Translation

ભીષ્મે કહ્યું—અત્રિના ઔરસ વંશમાં ‘સોમશ્રવા’ નામનો તેજસ્વી અને પરાક્રમી રાજા થયો. તેણે સહસ્ર દિવ્ય યુગો સુધી પ્રભુની ઉપાસનામાં અડગ રહીને તપ કર્યું.

Word by Word

• अत्रेः: of Atri
• अत्रेः: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: अत्रि
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• एव: indeed/just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• औरसः: legitimate (natural-born) son
• औरसः: Karta
• Type: Noun
• Root: औरस
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• श्रीमान्: prosperous, illustrious
• श्रीमान्: Karta
• Type: Adjective
• Root: श्रीमत्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• राजा: king
• राजा: Karta
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• सोमः: Soma (name of the king)
• सोमः: Karta
• Type: Noun
• Root: सोम
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वीर्यवान्: valorous, powerful
• वीर्यवान्: Karta
• Type: Adjective
• Root: वीर्यवत्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• सहस्रम्: a thousand
• सहस्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सहस्र
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• दिव्यानाम्: of divine
• Type: Adjective
• Root: दिव्य
• Form: Masculine/Neuter, Genitive, Plural

• युगानाम्: of ages (yugas)
• Type: Noun
• Root: युग
• Form: Neuter, Genitive, Plural

• पर्युपासितः: having worshipped/served
• पर्युपासितः: Karta
• Type: Verb
• Root: परि-उप-आस्
• Form: Masculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• Atri
• King Somaśravā