Shloka 32

Keśava-tattva-kathana

On the Principle of Keśava: Cosmogony and Divine Epithets

Devanagari script

भीष्म उवाच इत्युक्त्वा स तदा देवस्तत्रैवान्तरधीयत । आमन्त्रय च ततो देवा ययु: स्वं स्व॑ं निवेशनम्‌,भीष्मजी कहते हैं--राजन्‌! ऐसा कहकर ब्रह्माजी वहीं अन्तर्धान हो गये। देवता भी उनकी आज्ञा पाकर अपने-अपने स्थानको चले गये

Transliteration

bhīṣma uvāca | ity uktvā sa tadā devas tatraivāntaradhīyata | āmantrya ca tato devā yayuḥ svaṃ svaṃ niveśanam |

Translation

ભીષ્મે કહ્યું—હે રાજન! આમ કહી તે દેવ (બ્રહ્મા) ત્યાં જ અંતર્ધાન થઈ ગયા. ત્યારબાદ તેમના દ્વારા વિધિવત્ વિદાય અપાયેલા દેવગણ પોતપોતાના નિવાસસ્થાને ગયા.

Word by Word

• भीष्मः: Bhishma
• भीष्मः: Karta
• Type: Noun
• Root: भीष्म
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• उवाच: said
• उवाच: Karta
• Type: Verb
• Root: वच्
• Form: Perfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada

• इति: thus
• Type: Indeclinable
• Root: इति

• उक्त्वा: having said
• Type: Verb
• Root: वच्
• Form: Absolutive (Gerund), Active

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• तदा: then
• Type: Indeclinable
• Root: तदा

• देवः: the god (Brahma)
• देवः: Karta
• Type: Noun
• Root: देव
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र

• एव: indeed/just
• Type: Indeclinable
• Root: एव

• अन्तर्धीयत: disappeared/vanished
• अन्तर्धीयत: Karta
• Type: Verb
• Root: अन्तर्धा
• Form: Imperfect (Lan), 3rd, Singular, Atmanepada

• आमन्त्र्य: having taken leave of / having addressed
• Type: Verb
• Root: आ + मन्त्र्
• Form: Absolutive (Gerund), Active

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• ततः: then/thereupon
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta
• Type: Noun
• Root: देव
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• ययुः: went
• ययुः: Karta
• Type: Verb
• Root: या
• Form: Perfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Plural, Parasmaipada

• स्वम्: one's own
• Type: Adjective
• Root: स्व
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• स्वम्: one's own (each)
• Type: Adjective
• Root: स्व
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• निवेशनम्: abode/dwelling
• निवेशनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: निवेशन
• Form: Neuter, Accusative, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhishma
• Brahma
• the Devas
• the King (Rajān; addressed listener)