Shloka 53

अध्याय १७८ — प्राणवायुगतिः तथा शारीराग्निव्यवस्था

Adhyāya 178 — The courses of prāṇa-vāyu and the regulation of the bodily fire

Devanagari script

एतां बुद्धिं समास्थाय मड़्किरनिर्वेदमागतः । सर्वान्‌ कामान्‌ परित्यज्य प्राप्य ब्रह्म महत्सुखम्‌,राजन! इसी बुद्धिका आश्रय लेकर मड़कि धन और भोगोंसे विरक्त हो गये और समस्त कामनाओंका परित्याग करके उन्होंने परमानन्दस्वरूप परब्रह्मको प्राप्त कर लिया

Translation

રાજન! આ જ બુદ્ધિનો આશ્રય લઈને મડ્કિ વૈરાગ્યને પામ્યા. સર્વ કામનાઓનો ત્યાગ કરીને તેમણે પરમાનંદસ્વરૂપ પરબ્રહ્મને પ્રાપ્ત કરી મહાસુખ મેળવ્યું.

Word by Word

एताम्this (f.)

बुद्धिम्understanding, insight

समास्थायhaving resorted to, having adopted

मण्डकिMaṇḍaki (proper name)

निर्वेदम्dispassion, indifference

आगतःhaving attained, having come to

सर्वान्all

कामान्desires

परित्यज्यhaving abandoned

प्राप्यhaving attained

ब्रह्मBrahman, the Absolute

महत्-सुखम्great bliss

राजन्O king

Speaker

भीष्म उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

War Context

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes