Shloka 15
प्रजाविसर्ग-तत्त्वनिर्णयः | Cosmogony of Elemental Emergence
Bharadvāja–Bhṛgu Dialogue
Devanagari script
श्वः कार्यमद्य कुर्वीत पूर्वाह्ने चापराह्निकम् | न हि प्रतीक्षते मृत्यु: कृतमस्य न वा कृतम्
Translation
કાલનું કામ આજે જ કરી લેવું જોઈએ; જે સાંજે કરવાનું હોય તે પણ સવારમાં જ પૂરૂં કરી લેવું જોઈએ. કારણ કે મૃત્યુ કામ થયું કે નહીં, તેની રાહ જોતું નથી.
Word by Word
श्वःtomorrow
श्वः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootश्वस्
कार्यम्task, work (to be done)
कार्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootकार्य
FormNeuter, Accusative, Singular
अद्यtoday
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
कुर्वीतshould do, should perform
कुर्वीत:
Karta
TypeVerb
Rootकृ
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular, Parasmaipada
पूर्वाह्नेin the forenoon
पूर्वाह्ने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपूर्वाह्न
FormMasculine, Locative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अपराह्निकम्afternoon-related (task)
अपराह्निकम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअपराह्निक
FormNeuter, Accusative, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
प्रतीक्षतेwaits (for)
प्रतीक्षते:
TypeVerb
Rootप्रति-ईक्ष्
FormPresent (Lat), 3rd, Singular, Atmanepada
मृत्युःdeath
मृत्युः:
Karta
TypeNoun
Rootमृत्यु
FormMasculine, Nominative, Singular
कृतम्done, accomplished
कृतम्:
TypeAdjective
Rootकृत
FormNeuter, Nominative, Singular
अस्यof this (person/thing)
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
कृतम्done, accomplished
कृतम्:
TypeAdjective
Rootकृत
FormNeuter, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes