Shloka 4
Adhyāya 174: Karma as an inescapable companion (कर्मानुगमन-उपदेश)
उसी समय दिव्य-धेनु दक्षकन्या सुरभिदेवी वहाँ आकर आकाशगमें ठीक चिताके ऊपर खड़ी हो गयीं ।।
tadā divyā dhenur dakṣakanyā surabhīdevī tatra āgatya ākāśe samyak citāyā upari tiṣṭhati sma | tasyā vaktrāc cyutaḥ phenaḥ kṣīramiśras tadānagha | so ’patad vai tataḥ tasyāṃ citāyāṃ rājadharmaṇaḥ, anagha |
એ જ સમયે દક્ષકન્યા દિવ્ય ધેનુ સુરભિ દેવી ત્યાં આવી આકાશમાં ચિતાના ઠીક ઉપર સ્થિર થઈ ઊભી રહી. અનઘ! તેના મુખમાંથી ઝરેલો દૂધમિશ્રિત ફેન રાજધર્મનિષ્ઠ તે રાજાની ચિતા પર પડ્યો.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Rājadharma—righteous rule grounded in duty and protection of subjects—has a sanctifying power recognized beyond human society; the divine tribute symbolizes that ethical kingship aligns with cosmic order and is worthy of reverence.
As a king associated with rājadharma lies on the funeral pyre, the celestial cow Surabhī appears in the sky above it, and milk-mixed foam from her mouth falls onto the pyre, functioning like a divine offering or consecration.