Shloka 29
Śānti-parva 168: Śoka-nivṛtti-buddhi (The Cognition that Reduces Grief) and Piṅgalā’s Nairāśya
भीमयेन उवाच नाकाम: कामयत्यर्थ नाकामो धर्ममिच्छति । नाकाम: कामयानो<स्ति तस्मात् कामो विशिष्यते
Bhīmayena uvāca: nākāmaḥ kāmayaty arthaṃ nākāmo dharmam icchati | nākāmaḥ kāmayāno 'sti tasmāt kāmo viśiṣyate ||
ભીમસેને કહ્યું—ધર્મરાજ! જેના મનમાં કોઈ કામના નથી, તે ન અર્થ ઈચ્છે છે, ન ધર્મ આચરવા ઈચ્છે છે. કામનાવિહિન પુરુષ ભોગ પણ નથી ઈચ્છતો; તેથી ત્રિવર્ગમાં કામને વિશેષ માનવામાં આવે છે.
भीमयेन उवाच
Educational Q&A
Bhīma argues that desire (kāma) is the driving force behind human pursuit: without desire, one does not strive for wealth (artha) or even for dharma; hence kāma is presented as the most influential among the three aims.
In the Śānti Parva’s reflective dialogue, Bhīma addresses Dharmarāja (Yudhiṣṭhira) and offers a pragmatic view of human motivation, asserting that desire underlies the pursuit of both material success and moral/religious duty.