Shloka 6
बक-गौतमाख्यानम् / The Baka–Gautama Account
On Gratitude and Friendship Ethics
Devanagari script
कथं चोत्पादित: खड्ग: कस्मै चार्थाय केन च । पूर्वाचार्य च खड्गस्य प्रब्रूहि प्रपितामह,पितामह! खड्गकी उत्पत्ति कैसे और किस प्रयोजनके लिये हुई? किसने इसे उत्पन्न किया? खड्गयुद्धका प्रथम आचार्य कौन था? यह सब मुझे बताइये
Transliteration
kathaṃ cotpāditaḥ khaḍgaḥ kasmai cārthāya kena ca | pūrvācāryaś ca khaḍgasya prabrūhi prapitāmaha, pitāmaha ||
Translation
હે પ્રપિતામહ! ખડ્ગ કેવી રીતે ઉત્પન્ન થયો, કોણે અને કયા હેતુથી તેને સર્જ્યો? તેમજ ખડ્ગવિદ્યાના પ્રથમ આચાર્ય કોણ હતા—આ બધું મને કહો.
Word by Word
कथम्how?
कथम्:
TypeIndeclinable
Rootकथम्
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
उत्पादितःproduced/created
उत्पादितः:
TypeVerb
Rootउत्पादित
FormPassive (past participle), Masculine, Nominative, Singular
खड्गःthe sword
खड्गः:
Karta
TypeNoun
Rootखड्ग
FormMasculine, Nominative, Singular
कस्मैfor whom / for what (purpose)
कस्मै:
Sampradana
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Dative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अर्थायfor the purpose
अर्थाय:
Sampradana
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Dative, Singular
केनby whom / by what means
केन:
Karana
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पूर्वाचार्यःthe first/earliest teacher
पूर्वाचार्यः:
Karta
TypeNoun
Rootपूर्वाचार्य
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
खड्गस्यof the sword
खड्गस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootखड्ग
FormMasculine, Genitive, Singular
प्रब्रूहिtell (me)
प्रब्रूहि:
TypeVerb
Rootब्रू
FormLot (imperative), Second, Singular, Parasmaipada
प्रपितामहO great-grandfather
प्रपितामह:
Sambodhana
TypeNoun
Rootप्रपितामह
FormMasculine, Vocative, Singular
पितामहO grandfather
पितामह:
Sambodhana
TypeNoun
Rootपितामह
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
नकुल उवाच
Characters & Entities
N
NakulaP
Pitāmaha (Bhīṣma)K
khaḍga (sword)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes