Shloka 8
Adhyāya 166: Kṛtaghna-doṣa (कृतघ्नदोषः) — the fault of ingratitude and the limits of expiation
Devanagari script
आहरेदथ नो किज्चित् कामं॑ शूद्रस्य वेश्मन: । न हि यज्ञेषु शूद्रस्य किज्चिदस्ति परिग्रह:,किंतु राजा अपनी इच्छाके अनुसार शूद्रके घरसे थोड़ा-सा भी धन न ले आवे; क्योंकि यज्ञोंमें शूद्रका किंचिन्मात्र भी अधिकार नहीं है
Transliteration
āhared atha no kiñcit kāmaṁ śūdrasya veśmanaḥ | na hi yajñeṣu śūdrasya kiñcid asti parigrahaḥ ||
Translation
ભીષ્મે કહ્યું—રાજાએ પોતાની ઇચ્છાથી શૂદ્રના ઘરમાંથી કિંચિત પણ કંઈ ન લેવું; કારણ કે યજ્ઞોમાં શૂદ્રનો કોઈ પરિગ્રહ કે અધિકાર નથી.
Word by Word
आहरेत्should bring / should take (bring back)
आहरेत्:
Karta
TypeVerb
Rootआ-हृ (धातु)
FormVidhi-linga, Present (injunctive sense via optative), 3, Singular, Parasmaipada
अथthen / moreover
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
नःfor us
नः:
Sampradana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Dative (enclitic), Plural
किञ्चित्anything; even a little
किञ्चित्:
Karma
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित्
कामम्at will / as one pleases (indeed)
कामम्:
TypeIndeclinable
Rootकाम
शूद्रस्यof a Śūdra
शूद्रस्य:
Adhikarana
TypeNoun
Rootशूद्र
FormMasculine, Genitive, Singular
वेश्मनःfrom the house
वेश्मनः:
Apadana
TypeNoun
Rootवेश्मन्
FormNeuter, Ablative (also possible Genitive by form; here Ablative intended), Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
यज्ञेषुin sacrifices
यज्ञेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Locative, Plural
शूद्रस्यfor a Śūdra / of a Śūdra
शूद्रस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootशूद्र
FormMasculine, Genitive, Singular
किञ्चित्anything; even a little
किञ्चित्:
Karta
TypeIndeclinable
Rootकिञ्चित्
अस्तिis / exists
अस्ति:
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
FormLat, Present, 3, Singular, Parasmaipada
परिग्रहःentitlement/claim; participation; acceptance
परिग्रहः:
Karta
TypeNoun
Rootपरिग्रह
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaK
king (rājā)Ś
ŚūdraH
household (veśman)S
sacrifice (yajña)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes