Shloka 7
कपोती-विलापः स्वर्गसंयोगश्च
The Dove’s Lament and Celestial Reunion
Devanagari script
इममर्थ पुरा पार्थ मुचुकुन्दो नराधिप: । भार्गव परिपप्रच्छ प्रणत: पुरुषर्षभ,पुरुषप्रवर कुन्तीनन्दन! पहलेकी बात है, राजा मुचुकुन्दने परशुरामजीको प्रणाम करके उनसे यही प्रश्न किया था
Transliteration
imam arthaṃ purā pārtha mucukundo narādhipaḥ | bhārgavaṃ paripapraccha praṇataḥ puruṣarṣabha ||
Translation
ભીષ્મે કહ્યું—હે પાર્થ! પૂર્વકાળમાં મનુષ્યોના અધિપતિ રાજા મુચુકુન્દે નમસ્કાર કરીને ભાર્ગવ રામ (પરશુરામ)ને આ જ વિષય વિશે પ્રશ્ન કર્યો હતો, હે પુરુષશ્રેષ્ઠ; આ તારા પ્રશ્નનું પ્રાચીન દૃષ્ટાંત છે.
Word by Word
इमम्this
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Singular
अर्थम्matter, question, meaning
अर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
पुराformerly, in the past
पुरा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootपुरा
पार्थO son of Pritha (Arjuna)
पार्थ:
TypeNoun
Rootपार्थ
FormMasculine, Vocative, Singular
मुचुकुन्दःMuchukunda
मुचुकुन्दः:
Karta
TypeNoun
Rootमुचुकुन्द
FormMasculine, Nominative, Singular
नराधिपःking (lord of men)
नराधिपः:
Karta
TypeNoun
Rootनराधिप
FormMasculine, Nominative, Singular
भार्गवम्Bhargava (Parashurama)
भार्गवम्:
Karma
TypeNoun
Rootभार्गव
FormMasculine, Accusative, Singular
परिपप्रच्छasked (inquired) thoroughly
परिपप्रच्छ:
TypeVerb
Rootप्रच्छ्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular, Parasmaipada
प्रणतःbowed down, having saluted
प्रणतः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्र-नम्
FormMasculine, Nominative, Singular
पुरुषर्षभO bull among men
पुरुषर्षभ:
TypeNoun
Rootपुरुषर्षभ
FormMasculine, Vocative, Singular
पुरुषप्रवरO best of men
पुरुषप्रवर:
TypeNoun
Rootपुरुषप्रवर
FormMasculine, Vocative, Singular
कुन्तीनन्दनO son of Kunti
कुन्तीनन्दन:
TypeNoun
Rootकुन्तीनन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhishmaA
Arjuna (Partha, Kuntinandana)M
MuchukundaP
Parashurama (Bhargava)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes