Shloka 82

Śaraṇāgata-Atithi-Dharma in the Kapota Narrative (कपोत-आख्यानम्—शरणागतधर्मः)

Devanagari script

विश्वामित्र उवाच पिबन्त्येवोदकं गावो मण्ड्रकेषु रुवत्स्वपि । न ते5थिकारो धर्मे5स्ति मा भूरात्मप्रशंसक:,विश्वामित्र बोले--मेढकोंके टर्र-टर्र करते रहनेपर भी गौएँ जलाशयोंमें जल पीती ही हैं। (वैसे ही तुम्हारे मना करनेपर भी मैं तो यह अभक्ष्य-भक्षण करूँगा ही)। तुम्हें धर्मोपदेश देनेका कोई अधिकार नहीं है; अतः तुम अपनी प्रशंसा करनेवाले न बनो

Transliteration

Viśvāmitra uvāca: pibanty evodakaṃ gāvo maṇḍrakeṣu ruvatsv api | na te ’dhikāro dharme ’sti mā bhūr ātmapraśaṃsakaḥ ||

Translation

વિશ્વામિત્ર બોલ્યા— તળાવમાં દેડકા ટર્ર-ટર્ર કરે તોય ગાયો પાણી પીવે જ છે. એ જ રીતે તારા વિરોધ છતાં હું મારા નિશ્ચય મુજબ જ કરીશ. તને ધર્મોપદેશ કરવાનો અધિકાર નથી; તેથી આત્મપ્રશંસા કરનાર ન બન.

Word by Word

विश्वामित्रःVishvamitra

उवाचsaid

पिबन्तिdrink

एवindeed/just

उदकम्water

गावःcows

मण्ड्रकेषुin ponds/reservoirs

रुवत्सुwhile (they) are croaking/crying

अपिeven/also

नnot

तेto you/for you

अधिकारःauthority/right

धर्मेin matters of dharma

अस्तिis/exists

माdo not

भूःbe (you)

आत्मप्रशंसकःself-praiser/boaster

Speaker

विश्वामित्र उवाच

Characters & Entities

Viśvāmitra

cows (gāvaḥ)

frogs (maṇḍraka)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes