Shloka 107
आपद्धर्मनिर्णयः — विश्वामित्र-श्वपचसंवादः
Apaddharma Determination: Dialogue of Viśvāmitra and the Śvapaca
Devanagari script
श्रुतं मे तव मार्जार स्वमर्थ परिगृह्नत: । ममापि त्वं विजानासि स्वमर्थ परिगृह्नत:
Translation
હે બિલાડા! પોતાના સ્વાર્થને આગળ રાખીને તું જે કંઈ કહ્યું તે બધું મેં સાંભળ્યું; અને મારા હિતને આગળ રાખીને મેં જે કહ્યું છે, તે પણ તું સારી રીતે સમજે છે।
Word by Word
श्रुतम्heard
श्रुतम्:
Karma
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) → श्रुत (कृदन्त)
FormNeuter, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
मेby me / to me / my
मे:
Sampradana
TypeNoun
Rootअस्मद्
FormDative/Genitive, Singular
तवof you / your
तव:
TypeNoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
मार्जारO cat
मार्जार:
TypeNoun
Rootमार्जार
FormMasculine, Vocative, Singular
स्वम्one's own
स्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
अर्थम्purpose/interest
अर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
परिगृह्णतःof (you) who are pursuing/keeping in view
परिगृह्णतः:
TypeVerb
Rootपरि-ग्रह् (धातु) → परिगृह्णत् (शतृ-प्रत्यय, वर्तमान कृदन्त)
FormMasculine, Genitive, Singular, शतृ (present active participle)
ममof me / my
मम:
TypeNoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
विजानासिyou know/understand
विजानासि:
TypeVerb
Rootवि-ज्ञा (धातु)
FormPresent, Second, Singular, Parasmaipada, लट्
स्वम्one's own
स्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्व (सर्वनाम/विशेषण-प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
अर्थम्purpose/interest
अर्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
परिगृह्णतःof (me) who am pursuing/keeping in view
परिगृह्णतः:
TypeVerb
Rootपरि-ग्रह् (धातु) → परिगृह्णत् (शतृ-प्रत्यय, वर्तमान कृदन्त)
FormMasculine, Genitive, Singular, शतृ (present active participle)
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes