Shloka 36
अविश्वास-निति: ब्रह्मदत्त–पूजनी-संवादः
Policy of Caution: The Brahmadatta–Pūjanī Dialogue
तदस्य स्याद् बलार्थ वा धन यज्ञार्थमेव च । भरतनन्दन! ये समस्त प्रजाएँ क्षत्रियोंकी हैं। राज्यभोग भी क्षत्रियोंके ही हैं और सारा धन भी उन्हींका है, दूसरेका नहीं है; किंतु वह धन उसकी सेनाके लिये है या यज्ञानुष्ठानके लिये
tadasya syād balārthaṃ vā dhanaṃ yajñārtham eva ca | bharatanandana! ye samastāḥ prajāḥ kṣatriyāṇāṃ santi | rājyabhogā api kṣatriyāṇām eva santi, sarvaṃ dhanaṃ ca teṣām eva, na anyasya; kintu tad dhanaṃ tasya senāyai vā yajñānuṣṭhānāya vā bhavati |
ભીષ્મે કહ્યું—તે ધન બલ માટે, એટલે કે સેના જાળવવા માટે, અથવા માત્ર યજ્ઞના અનુષ્ઠાન માટે જ ગણવું જોઈએ. હે ભરતનંદન! સર્વ પ્રજા ક્ષત્રિયોના અધિકાર હેઠળ છે; રાજ્યભોગ પણ ક્ષત્રિયોના જ છે અને સર્વ ધન પણ તેમનું જ છે, બીજાનું નથી. પરંતુ તે ધન ખાનગી ભોગવિલાસ માટે નથી; તે સેના-બળ ટકાવવા અથવા યજ્ઞકર્મ માટે જ છે.
भीष्म उवाच