Shloka 3
दीर्घदर्शी–दीर्घसूत्र–संप्रतिपत्तिमान् आख्यानम्
The Parable of Foresight, Procrastination, and Presence of Mind
धर्माधर्मफले जातु ददर्शेह न कश्नन । बुभूषेद् बलमेवैतत् सर्व बलवतो वशे
dharmādharmaphale jātu dadarśeha na kaścana | bubhūṣed balam evaitat sarvaṃ balavato vaśe ||
અહીં ધર્મ અને અધર્મનું ફળ કોઈએ ક્યારેય પ્રત્યક્ષ જોયું નથી. તેથી રાજાએ બળ પ્રાપ્ત કરવા પ્રયત્ન કરવો જોઈએ; કારણ કે આ જગતમાં બધું બળવાનના વશમાં રહે છે.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma emphasizes a hard political realism: since the fruits of dharma and adharma are not visibly and immediately verifiable in the world, a ruler must prioritize acquiring strength, because effective control and protection of the realm depend on power.
In the Shanti Parva’s instruction on governance and conduct, Bhishma advises Yudhishthira on practical kingship. Here he argues that worldly affairs tend to fall under the sway of the powerful, so a king should actively build strength to rule and secure order.