Shloka 5

आशा-कृशता उपाख्यानम्

The Episode on the Emaciation Caused by Hope

Devanagari script

सो<हं हताशो दुर्बुद्धि: कृतस्तेन दुरात्मना । धार्तराष्ट्रेण राजेन्द्र पश्य मन्दात्मतां मम,राजेन्द्र! उस दुरात्मा धृतराष्ट्रपुत्रने मुझ दुर्बुद्धिको हताश कर दिया। देखिये, मैं कैसा मन्दभाग्य हूँ

Transliteration

so 'haṃ hatāśo durbuddhiḥ kṛtas tena durātmanā | dhārtarāṣṭreṇa rājendra paśya mandātmatāṃ mama ||

Translation

યુધિષ્ઠિરે કહ્યું—રાજેન્દ્ર! તે દુરાત્મા ધૃતરાષ્ટ્રપુત્રે મને નિરાશ કરી દીધો અને મને મૂર્ખ સમાન બનાવી દીધો. જુઓ, મારું મનોબળ કેટલું ક્ષીણ થયું છે; મારી સ્થિતિ કેટલી દયનીય છે.

Word by Word

सःhe / that (I)

अहम्I

हताशःhopeless, dejected

दुर्बुद्धिःa foolish person / of bad intellect

कृतःmade (to be)

तेनby him

दुरात्मनाby the wicked-souled one

धार्तराष्ट्रेणby the son of Dhṛtarāṣṭra

राजेन्द्रO king of kings

पश्यsee, behold

मन्दात्मताम्dull-wittedness, wretchedness

ममof me, my

Speaker

युधिछिर उवाच

Characters & Entities

Yudhiṣṭhira

Dhārtarāṣṭra (a son of Dhṛtarāṣṭra; contextually Duryodhana)

rājendra (addressed king; interlocutor not named in this pāda)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes