Shloka 30
Nakula’s Counsel on Yajña, Dāna, and Tyāga (नकुलोपदेशः—यज्ञदानत्यागविचारः)
Devanagari script
अश्वान् गाश्नैव दासीश्व करेणूश्न॒ स्वलंकृता: । ग्रामाउ्जनपदांश्वैव क्षेत्राणि च गृहाणि च,प्रजानाथ! यदि हमलोग ईर्ष्यायुक्त मनवाले होकर ब्राह्मणोंको घोड़े, गाय, दासी, सजी- सजायी हथिनी, गाँव, जनपद, खेत और घर आदिका दान नहीं करते हैं तो राजाओंमें कलियुग समझे जायँगे
Translation
હે પ્રજાનાથ! જો અમે ઈર્ષ્યાથી ગ્રસ્ત થઈ બ્રાહ્મણોને ઘોડા, ગાયો, દાસીઓ, સુશોભિત હાથીણી, ગામો, જનપદો, ખેતરો અને ઘરો વગેરેનું દાન ન કરીએ, તો રાજાઓમાં અમને ‘કલી’ ગણાશે.
Word by Word
अश्वान्horses
अश्वान्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Accusative, Plural
गाःcows
गाः:
Karma
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
दासीःfemale slaves/maidservants
दासीः:
Karma
TypeNoun
Rootदासी
FormFeminine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
करेणूःfemale elephants
करेणूः:
Karma
TypeNoun
Rootकरेणु
FormFeminine, Accusative, Plural
स्वलङ्कृताःwell-adorned
स्वलङ्कृताः:
TypeAdjective
Rootसु-लङ्कृत
FormFeminine, Accusative, Plural
ग्रामान्villages
ग्रामान्:
Karma
TypeNoun
Rootग्राम
FormMasculine, Accusative, Plural
जनपदान्districts/territories
जनपदान्:
Karma
TypeNoun
Rootजनपद
FormMasculine, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवalso/indeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
क्षेत्राणिfields
क्षेत्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootक्षेत्र
FormNeuter, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
गृहाणिhouses
गृहाणि:
Karma
TypeNoun
Rootगृह
FormNeuter, Accusative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Speaker
नकुल उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes