Shloka 13
Bhṛtya-niyoga: Role-appropriate appointment of servants and protection of the royal treasury (भृत्यनियोगः कोशरक्षणं च)
चौक्ष॑ं चौक्षजनाकीर्ण सुमुखं सुखदर्शनम् । नायकं॑ नीतिकुशलं गुणचेष्टासमन्वितम्
bhīṣma uvāca | caukṣaṃ caukṣa-janākīrṇaṃ sumukhaṃ sukha-darśanam | nāyakaṃ nīti-kuśalaṃ guṇa-ceṣṭā-samanvitam ||
ભીષ્મે કહ્યું—રાજાએ મંત્રી તરીકે તેને જ નિમવો જોઈએ જે દૂરદર્શી અને વિવેકી હોય, વિવેકી જનોથી પરિપૂર્ણ હોય; જેના મુખ પર પ્રસન્નતા હોય અને દર્શન સુખદ હોય; જે નેતૃત્વયોગ્ય, નીતિકુશળ અને ઉત્તમ ગુણો તથા સંયમિત વર્તનથી યુક્ત હોય.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A king should choose ministers by character and competence: clear discernment, pleasing and trustworthy demeanor, leadership capacity, mastery of nīti (policy and ethical governance), and a life shaped by virtues and disciplined conduct.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, Bhishma advises Yudhishthira on governance, here describing the qualities that make a person worthy to serve as a royal minister and guide the king’s decisions.