Shloka 5

Vetasa-Nīti: The Reed and the Flood (वेतस-नीति)

Devanagari script

अकायश्चाल्पसारश्न वेतस: कूलजश्व व: । अवज्ञया वा नानीतः कि च वा तेन व: कृतम्‌,बेंतका शरीर तो नहींके बराबर बहुत पतला है। उसमें कुछ दम नहीं होता है और वह तुम्हारे खास किनारेपर जमता है; फिर भी तुम उसे न ला सकी, कया कारण है? क्या तुम अवहेलनावश उसे कभी नहीं लायीं अथवा उसने तुम्हारा कोई उपकार किया है?

Transliteration

akāyaś cālpasāraś ca vetasaḥ kūlajaś ca vaḥ | avajñayā vā nānītaḥ kiṃ ca vā tena vaḥ kṛtam ||

Translation

સમુદ્રે કહ્યું—એ વેતસ તો જાણે દેહવિહિન, અતિ પાતળો અને અલ્પસાર છે; અને તે તો તમારા કાંઠે જ ઉગે છે. છતાં તમે તેને અહીં લાવ્યા નથી—શા માટે? અવગણનાથી તમે કદી તેને વહેતા લાવ્યા નથી કે પછી તેણે તમારો કોઈ ઉપકાર કર્યો છે એટલે તમે તેને બચાવ્યો?

Word by Word

अकायःbodiless / without a substantial body

चand

अल्पसारःof little pith/strength

वेतसःthe cane/reed (vetasa)

कूलजःborn on the riverbank

इवlike/as if

वःof you (plural)

अवज्ञयाby contempt/through disregard

वाor

नnot

आनीतःbrought

किम्what?

चand

वाor

तेनby him/it; with that

वःof you (plural)

कृतम्done; a deed (done) / rendered

Speaker

सागर उवाच

Characters & Entities

Sāgara (the Ocean)

vetasa (reed/cane)

kūla (riverbank/shore)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes