Shloka 7
मृदु-तीक्ष्ण-नीति तथा दुष्टलक्षण-विज्ञानम्
Measured Policy and the Recognition of Malicious Disposition
Devanagari script
ब॒हस्पतिरु्वाच न जातु कलहेनेच्छेन्नियन्तुमपकारिण: । बालैरासेवितं होतद् यदमर्षो यदक्षमा
Translation
બૃહસ્પતિ બોલ્યા—રાજન! કોઈ રાજાએ કદી કલહ કે યુદ્ધ દ્વારા શત્રુઓને વશમાં કરવાની ઇચ્છા ન કરવી. અસહિષ્ણુતા અને ક્ષમાનો ત્યાગ—આ તો બાળકો અને મૂર્ખો દ્વારા સેવિત માર્ગ છે.
Word by Word
बृहस्पतिःBrihaspati
बृहस्पतिः:
Karta
TypeNoun
Rootबृहस्पति
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
जातुever/at any time
जातु:
TypeIndeclinable
Rootजातु
कलहेनby quarrel/strife
कलहेन:
Karana
TypeNoun
Rootकलह
FormMasculine, Instrumental, Singular
इच्छेत्should desire
इच्छेत्:
TypeVerb
Rootइष्
FormOptative, Third, Singular
नियन्तुम्to restrain/control
नियन्तुम्:
TypeVerb
Rootनि-यम्
FormTumun (infinitive)
अपकारिणःwrongdoers/hostile persons
अपकारिणः:
Karma
TypeNoun
Rootअपकारिन्
FormMasculine, Accusative, Plural
बालैःby children/immature persons
बालैः:
Karana
TypeNoun
Rootबाल
FormMasculine, Instrumental, Plural
आसेवितम्practised/resorted to
आसेवितम्:
TypeVerb
Rootआ-सेव्
FormPast Passive Participle, Neuter, Nominative, Singular
होindeed (emphatic particle)
हो:
TypeIndeclinable
Rootहो
तत्that
तत्:
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
यत्which
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Singular
अमर्षःintolerance/anger at insult
अमर्षः:
TypeNoun
Rootअमर्ष
FormMasculine, Nominative, Singular
यत्which
यत्:
TypePronoun
Rootयद्
FormNeuter, Nominative, Singular
अक्षमाlack of forgiveness/forbearance
अक्षमा:
TypeNoun
Rootअक्षमा
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes