Shloka 306
ऋषिसमागमः — युधिष्ठिरस्य शोकवर्णनम्
Sage Assembly and Yudhiṣṭhira’s Articulation of Grief
संधास्ये धर्मपुत्रेण पश्चादिति च सो<ब्रवीत् । “अतः मैं पहले समरांगणमें श्रीकृष्णसहित अर्जुनको परास्त करके पीछे धर्मपुत्र युधिष्ठिरके साथ संधि करूँगा” ऐसी बात उन्होंने कही
sandhāsye dharmaputreṇa paścād iti ca so 'bravīt | “ataḥ ahaṃ pūrvaṃ samarāṅgaṇe śrīkṛṣṇasahitaṃ arjunaṃ parājitya paścāt dharmaputra yudhiṣṭhirena sārdhaṃ sandhiṃ kariṣyāmi” iti vācaṃ te 'bruvan |
તેણે કહ્યું— “હું પછી ધર્મપુત્ર સાથે સંધિ કરીશ.” પછી પોતાનો નિશ્ચય વ્યક્ત કરતાં કહ્યું— “અતઃ હું પહેલા રણભૂમિમાં શ્રીકૃષ્ણ સહિત અર્જુનને પરાસ્ત કરીશ અને ત્યારબાદ જ ધર્મપુત્ર યુધિષ્ઠિર સાથે સંધિ કરીશ.”
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical dilemma of postponing peace until after achieving military superiority: it contrasts the dharmic ideal of timely reconciliation with a power-driven approach that seeks victory first and agreement later.
A speaker (recounted by Yudhiṣṭhira) reports someone’s declaration: he intends to first defeat Arjuna on the battlefield—even with Kṛṣṇa at his side—and only afterward make a peace treaty with Yudhiṣṭhira (Dharmaputra).