Shloka 5
केशान् नियम्य यत्नेन नि:श्वसन्नुरगो यथा । संरम्भाश्रुपरीताभ्यां नेत्राभ्यामभिवीक्ष्य माम्
keśān niyamya yatnena niḥśvasann urago yathā | saṃrambhāśruparītābhyāṃ netrābhyām abhivīkṣya mām ||
સંજયે કહ્યું—તેને પ્રયત્નપૂર્વક પોતાના વાળ સંયમમાં રાખ્યા; સર્પની જેમ ભારે શ્વાસ લેતો, ઉગ્ર ઉદ્વેગથી ઉપજેલા આંસુઓથી ભરાયેલી આંખોથી તેણે મારી તરફ નજર કરી.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical tension between inner turmoil and outward restraint: even amid war-born rage and grief, a person may struggle to control bodily signs (here, hair and breath), revealing how powerful emotions can overwhelm composure while still being partially governed by will.
Sañjaya describes a figure (contextually, someone reacting to catastrophic war news) who, panting like a serpent and with tear-filled eyes from intense agitation, turns his gaze toward Sañjaya—signaling a moment of charged emotion before speech or action.