Previous Verse
Next Verse

Shloka 41

गान्धारी-प्रशमनम् — Pacification of Gāndhārī and Kṛṣṇa’s Counsel at Hāstinapura

गान्धार्या: क्रोधदीप्ताया: प्रशमार्थमरिंदम । तब राजा युधिष्ठिरने वहाँ समयोचित कार्यका विचार किया और कहा--'शत्रुदमन माधव! एक बार क्रोधसे जलती हुई गान्धारी देवीको शान्त करनेके लिये आपका हस्तिनापुरमें जाना उचित जान पड़ता है ।। हेतुकारणयुक्तैश्न वाक्यै: कालसमीरितै:

Yudhiṣṭhira uvāca — gāndhāryāḥ krodha-dīptāyāḥ praśamārtham ariṃdama | tadā rājā yudhiṣṭhiro ’tra samayocita-kāryaṃ vicārya uvāca— “śatrudamana mādhava! ekavāraṃ krodhena jvalantīṃ gāndhārīṃ devīṃ śāntayituṃ tava hastināpure gamanaṃ yuktam iva pratibhāti” || hetu-kāraṇa-yuktaiś ca vākyaiḥ kāla-samīritaiḥ ||

શત્રુદમન માધવ! ક્રોધથી દગ્ધ ગાંધારી દેવીને શાંત કરવા માટે તમારું હસ્તિનાપુર જવું યોગ્ય છે—કાળાનુરૂપ, હેતુ-કારણયુક્ત વચનો દ્વારા હું આ કહું છું।

गान्धार्याःof Gandhārī
गान्धार्याः:
Sambandha
TypeNoun
Rootगान्धारी
FormFeminine, Genitive, Singular
क्रोधदीप्तायाःinflamed with anger
क्रोधदीप्तायाः:
Visheshana
TypeAdjective
Rootक्रोधदीप्त
FormFeminine, Genitive, Singular
प्रशमार्थम्for pacification
प्रशमार्थम्:
Prayojana
TypeNoun
Rootप्रशम-अर्थ
FormMasculine, Accusative, Singular
अरिंदमO subduer of foes
अरिंदम:
Sambodhana
TypeNoun
Rootअरिंदम
FormMasculine, Vocative, Singular
हेतुकारणयुक्तैःwith (words) furnished with reasons and causes
हेतुकारणयुक्तैः:
Karana
TypeAdjective
Rootहेतुकारणयुक्त
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
वाक्यैःwith words/speeches
वाक्यैः:
Karana
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Instrumental, Plural
कालसमीरितैःuttered at the proper time
कालसमीरितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootकालसमीरित
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
G
Gāndhārī
M
Mādhava (Kṛṣṇa)
H
Hastināpura