Shloka 57
Duryodhana-śibira-praveśaḥ — The Pāṇḍavas Enter the Kaurava Camp; The Burning of Arjuna’s Chariot
ववौ च सुरभिर्वायु: पुण्यगन्धो मृदुः सुख: । व्यराजंश्व दिश: सर्वा नभो वैदूर्यसंनिभम्
sañjaya uvāca | vavau ca surabhir vāyuḥ puṇyagandho mṛduḥ sukhaḥ | vyarājaṃś ca diśaḥ sarvā nabho vaidūryasaṃnibham |
સંજય બોલ્યા—સુગંધિત પવન વહેવા લાગ્યો—પુણ્યગંધવાળો, મૃદુ અને શાંતિકારક। સર્વ દિશાઓ તેજથી ઝળહળી ઊઠीं અને આકાશ વૈદૂર્ય (લાજવર્દ) સમું દીપ્ત થયું। આ દૃશ્ય શુભ અને અલૌકિક અનુમોદનનું સૂચક હતું—જાણે યુદ્ધની હિંસા વચ્ચે ધર્મ ક્ષણભર શાંતિરૂપે પ્રગટ્યો હોય।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses auspicious natural imagery—fragrant wind, radiant directions, jewel-like sky—to suggest that moral and cosmic forces can signal approval or sanctity even within a grim wartime setting, reminding the listener that events are not merely human but also ethically and cosmically framed.
Sañjaya describes a sudden shift in the atmosphere: a sacred, pleasant breeze arises and the sky and directions become luminous, functioning as an omen-like sign of auspiciousness and heightened, almost celestial, significance around the ongoing events.