Shloka 20
Chapter 59: Baladeva’s Censure, Keśava’s Restraint, and Yudhiṣṭhira’s Moral Accounting
Devanagari script
धार्मिको भीमसेनो<सावित्याहुस्त्वां पुरा जना: । स कस्माद् भीमसेन त्वं राजानमधितिष्ठसि,“तुम्हारे विषयमें लोग पहले कहा करते थे कि भीमसेन बड़े धर्मात्मा हैं। भीम! वही तुम आज राजा दुर्योधनको क्यों पैरसे ठुकराते हो?”
Transliteration
dhārmiko bhīmaseno ’sāv ity āhus tvāṃ purā janāḥ | sa kasmād bhīmasena tvaṃ rājānam adhitiṣṭhasi ||
Translation
સંજય બોલ્યો—લોકો પહેલાં કહેતા, ‘આ ભીમસેન ખરેખર ધાર્મિક છે.’ તો હે ભીમસેન, આજે તું રાજા દુર્યોધનને પગથી કેમ દબાવે છે?
Word by Word
धार्मिकःrighteous, virtuous
धार्मिकः:
Karta
TypeAdjective
Rootधार्मिक (धर्म + इक)
FormMasculine, Nominative, Singular
भीमसेनःBhimasena
भीमसेनः:
Karta
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Nominative, Singular
इतिthus (quotative)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
आहुःthey said / have said
आहुः:
TypeVerb
Rootअह्
FormPerfect (Paroksha), Third, Plural, Parasmaipada
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Accusative, Singular
पुराformerly, earlier
पुरा:
TypeIndeclinable
Rootपुरा
जनाःpeople
जनाः:
Karta
TypeNoun
Rootजन
FormMasculine, Nominative, Plural
सःthat (person), he
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
कस्मात्from what? why?
कस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootकिम्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
भीमसेनO Bhimasena
भीमसेन:
TypeNoun
Rootभीमसेन
FormMasculine, Vocative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormMasculine, Nominative, Singular
राजानम्the king
राजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Accusative, Singular
अधितिष्ठसिyou stand upon / trample / overstep
अधितिष्ठसि:
TypeVerb
Rootअधि-स्था
FormPresent, Indicative, Second, Singular, Parasmaipada
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SanjayaB
Bhimasena (Bhima)K
King DuryodhanaP
People (janāḥ)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes