Shloka 6
Duryodhana-patana-anuśocana
The Fall of Duryodhana and the Contest of Restraint
Devanagari script
मायया चाक्षिपत् तेजो वृत्रस्य बलसूदन: । तस्मान्मायामयं भीम आतिष्ठतु पराक्रमम्,बलसूदन इन्द्रने मायासे वृत्रासुरके तेजको नष्ट कर दिया था, इसलिये भीमसेन भी यहाँ मायामय पराक्रमका ही आश्रय लें
Transliteration
māyayā cākṣipat tejo vṛtrasya balasūdanaḥ | tasmān māyāmayaṃ bhīma ātiṣṭhatu parākramam ||
Translation
બલસૂદન ઇન્દ્રએ પોતાની માયાથી વૃત્રાસુરનું તેજ પાડી ને નિષ્ફળ કર્યું હતું. તેથી, હે ભીમ, અહીં પણ માયાજન્ય પરાક્રમ—પ્રતિમાયા—નો આશ્રય લે.
Word by Word
माययाby illusion/magic
मायया:
Karana
TypeNoun
Rootमाया
FormFeminine, Instrumental, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अक्षिपत्threw/cast
अक्षिपत्:
TypeVerb
Rootक्षिप्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
तेजःsplendour/energy
तेजः:
Karma
TypeNoun
Rootतेजस्
FormNeuter, Accusative, Singular
वृत्रस्यof Vṛtra
वृत्रस्य:
TypeNoun
Rootवृत्र
FormMasculine, Genitive, Singular
बलसूदनःthe slayer of Bala (Indra)
बलसूदनः:
Karta
TypeNoun
Rootबलसूदन
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्मात्therefore/from that
तस्मात्:
Apadana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Ablative, Singular
मायामयम्made of illusion/illusory
मायामयम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमायामय
FormNeuter, Accusative, Singular
भीमःBhīma
भीमः:
Karta
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Nominative, Singular
आतिष्ठतुlet him resort to/undertake
आतिष्ठतु:
TypeVerb
Rootस्था (आ-स्था)
FormImperative (Loṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
पराक्रमम्valour/heroic effort
पराक्रमम्:
Karma
TypeNoun
Rootपराक्रम
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
वायुदेव उवाच
Characters & Entities
V
Vāyu (Vāyudeva)I
Indra (Bala-sūdana)V
Vṛtra (Vṛtrāsura)B
Bhīma (Bhīmasena)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes