Shloka 25
Vāg-yuddha and Nimitta-darśana before the Gadāyuddha
Verbal Duel and Omens
भीमसेनमभिप्रेक्ष्य गजो गजमिवादह्दयत् | नरेश्वर! तदनन्तर शक्तिशाली कुरुवंशी राजा दुर्योधन प्रसन्नचित्त हो गदा हाथमें ले क्रोधसे लाल आँखें करके गलफरोंको चाटता और लंबी साँसें खींचता हुआ भीमसेनकी ओर देखकर उसी प्रकार ललकारने लगा, जैसे एक हाथी दूसरे हाथीको पुकार रहा हो ।। अद्विसारमयीं भीमस्तथैवादाय वीर्यवान्
bhīmasenam abhiprekṣya gajo gajam ivāhvayat | nareśvara! tad-anantaraṁ śaktiśālī kuruvaṁśī rājā duryodhanaḥ prasannacitto gadāṁ haste gṛhītvā krodhena lohitākṣaḥ galapharān lihan dīrghān niḥśvāsān muñcan bhīmasenasya sammukhaṁ nirīkṣya tathā lalkāram akarot, yathā gajaḥ gajam āhvayati || advisāramayīṁ bhīmas tathaivādāya vīryavān ||
સંજય બોલ્યા—ભીમસેનને જોઈ દુર્યોધને જેમ એક હાથી બીજા હાથીને પડકારે તેમ તેને લલકાર્યો. ત્યારબાદ કુરુવંશનો તે મહાશક્તિશાળી રાજા દુર્યોધન, મનમાં કઠોર આત્મવિશ્વાસ ધારણ કરીને, હાથમાં ગદા ઉઠાવી—ક્રોધથી લાલ થયેલી આંખો સાથે, હોઠ ચાટતો અને લાંબા શ્વાસ ખેંચતો—ભીમ તરફ જોઈ એ રીતે ગર્જ્યો, જેમ મદમસ્ત ગજરાજ પ્રતિસ્પર્ધી ગજને ગર્જીને બોલાવે. અને વીર ભીમે પણ પોતાની દુર્ધર્ષ ગદા ઉઠાવી લીધી.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how unchecked anger and rivalry intensify violence: the champions mirror animals in combativeness, suggesting that pride and wrath can reduce human judgment. It also frames the kṣatriya ideal of facing an equal opponent directly, while implicitly warning that inner states (krodha, mada) shape ethical outcomes in war.
Sañjaya describes Duryodhana spotting Bhīma and issuing a loud challenge, gripping his mace and showing signs of fury (red eyes, heavy breathing). Bhīma responds by taking up his own mace, setting the stage for their climactic mace-fight.