Shloka 233
मया दृष्ट: समुद्रे च आश्रमे च कथं त्वयम् । राजेन्द्र! जैगीषव्यकी तपस्याका वह योगजनित प्रभाव देखकर ये मुनिश्रेष्ठ देवल फिर सोचने लगे--“मैंने इन्हें अभी-अभी समुद्रतटपर देखा है, फिर ये आश्रममें कैसे उपस्थित हैं?
mayā dṛṣṭaḥ samudre ca āśrame ca kathaṃ tvayam | rājendra jaigīṣavyakī tapasā kā va yogajanitaḥ prabhāvaḥ ||
વૈશમ્પાયન બોલ્યા—“રાજેન્દ્ર! મેં તમને સમુદ્રતટ પર પણ જોયા છે અને આશ્રમમાં પણ—આ કેવી રીતે? જૈગીષવ્યની તપસ્યા અને યોગથી ઉત્પન્ન થયેલો આ કેવો અદભુત પ્રભાવ છે?” આ યોગજનિત ચમત્કાર જોઈ મુનિશ્રેષ્ઠ દેવલ આશ્ચર્યમાં વિચારવા લાગ્યા—“હમણાં જ તો મેં તેમને સમુદ્રકાંઠે જોયા; તો પછી આશ્રમમાં કેવી રીતે હાજર?”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the extraordinary efficacy (prabhāva) of tapas and yoga: disciplined ascetic practice can yield siddhis that transcend ordinary limitations of place, prompting humility and reverent inquiry even among great sages.
A sage (Devala) is astonished because he has just seen Jaigīṣavya at the seashore, yet the same person appears in the hermitage. Vaiśampāyana reports this wonder and frames it as a yogic effect produced by austerity and yoga.