Shloka 31
बदरपाचन-तीर्थमाहात्म्यम् | Badarapācana Tīrtha Māhātmya
Indratīrtha and the Austerities of Srucāvatī & Arundhatī
Devanagari script
वाहनं चास्य तद् दत्त हंसयुक्तं मनोजवम् | विमान पुष्पकं दिव्य॑ नैर्ऋतैश्वर्यमेव च,वहीं आकर देवताओंने उनका अभिषेक किया तथा उनके लिये हंसोंसे जुता हुआ और मनके समान वेगशाली वाहन दिव्य पुष्पक विमान दिया। साथ ही उन्हें यक्षोंका राजा बना दिया
Transliteration
vaiśampāyana uvāca | vāhanaṃ cāsya tad datta haṃsayuktaṃ manojavam | vimānaṃ puṣpakaṃ divyaṃ nairṛtaiśvaryam eva ca ||
Translation
વૈશમ્પાયન બોલ્યા—તેમણે તેને તે વાહન પણ આપ્યું—હંસોથી જોડાયેલું, મન જેટલું વેગવાળું—દિવ્ય પુષ્પક વિમાન; અને નૈઋતોથી સંબંધિત ઐશ્વર્ય પણ બક્ષ્યું।
Word by Word
वाहनम्vehicle
वाहनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाहन
FormNeuter, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अस्यof him / for him
अस्य:
Sampradana
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
दत्तम्given
दत्तम्:
TypeVerb
Rootदा
Formक्त (past passive participle), Neuter, Nominative/Accusative, Singular
हंसयुक्तम्yoked with swans
हंसयुक्तम्:
TypeAdjective
Rootहंस-युक्त
FormNeuter, Accusative, Singular
मनोजवम्swift as the mind
मनोजवम्:
TypeAdjective
Rootमनोजव
FormNeuter, Accusative, Singular
विमानम्aerial car
विमानम्:
Karma
TypeNoun
Rootविमान
FormNeuter, Accusative, Singular
पुष्पकम्Puṣpaka (name of the vimāna)
पुष्पकम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुष्पक
FormNeuter, Accusative, Singular
दिव्यम्divine
दिव्यम्:
TypeAdjective
Rootदिव्य
FormNeuter, Accusative, Singular
नैर्ऋतैश्वर्यम्sovereignty over the Naiṛtas (yakṣa/rākṣasa class)
नैर्ऋतैश्वर्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootनैर्ऋत-ऐश्वर्य
FormNeuter, Accusative, Singular
एवindeed / also
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaP
Puṣpaka-vimānaH
Haṃsas (swans)N
Naiṛtas (nairṛta)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes