Shloka 52

Varuṇābhiṣeka–Agni-anveṣaṇa–Kaubera-tīrtha

Varuṇa’s Consecration; Search for Agni; Kaubera Sacred Site

Devanagari script

गरुडने विचित्र पंखोंसे सुशोभित अपना प्रिय पुत्र मयूर भेंट किया। अरुणने लाल शिखावाले अपने पुत्र ताम्रचूड (मुर्ग)-को समर्पित किया, जिसका पैर ही आयुध था ।।

Transliteration

nāgaṃ tu varuṇo rājā balavīryasamanvitam | kṛṣṇājinaṃ tato brahmā brahmaṇyāya dadau prabhuḥ ||

Translation

વૈશંપાયન બોલ્યા—રાજા વરુણે મહાબળ અને પરાક્રમથી યુક્ત એક નાગ અર્પણ કર્યો. ત્યારબાદ પ્રભુ બ્રહ્માએ બ્રાહ્મણભક્ત ધર્મનિષ્ઠ પુરુષને કૃષ્ણાજિન (કાળાં હરણનું ચામડું) દાન કર્યું.

Word by Word

• नागम्: serpent (Nāga)
• नागम्: Karma
• Type: Noun
• Root: नाग
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• तु: but/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• वरुणः: Varuṇa
• वरुणः: Karta
• Type: Noun
• Root: वरुण
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• राजा: king
• राजा: Karta
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• बलवीर्यसमन्वितम्: endowed with strength and valor
• Type: Adjective
• Root: बल-वीर्य-समन्वित
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• कृष्णाजिनम्: black antelope-skin
• कृष्णाजिनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: कृष्णाजिन
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• ततः: then/thereupon
• Type: Indeclinable
• Root: ततः

• ब्रह्मा: Brahmā
• ब्रह्मा: Karta
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• ब्रह्मण्याय: to the pious/devoted (one), to the Brahmin-friendly one
• ब्रह्मण्याय: Sampradana
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मण्य
• Form: Masculine, Dative, Singular

• ददौ: gave
• Type: Verb
• Root: दा (ददाति)
• Form: Perfect (Liṭ), 3rd, Singular

• प्रभुः: the lord
• प्रभुः: Karta
• Type: Noun
• Root: प्रभु
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Varuṇa
• Nāga (serpent)
• Brahmā
• Kṛṣṇājina (black antelope-skin)
• Brahmaṇya (epithet of the recipient)