Shloka 23
Sarasvatī-Śāpavimokṣa, Rākṣasa-Mokṣa, and Aruṇā-Tīrtha
Indra–Namuci Expiation
Devanagari script
तां कृशां च विवर्णा च दृष्टवा चिन्तासमन्विताम् | उवाच राजन धर्मात्मा वसिष्ठो द्विपदां वर:,राजन! उसे दुर्बल, उदास और चिन्तामग्न देख मनुष्योंमें श्रेष्ठ धर्मात्मा वसिष्ठने कहा
Transliteration
tāṃ kṛśāṃ ca vivarṇāṃ ca dṛṣṭvā cintāsamanvitām | uvāca rājan dharmātmā vasiṣṭho dvipadāṃ varaḥ ||
Translation
રાજન! તેને કૃશ, વિવર્ણ અને ચિંતાથી વ્યાકુળ જોઈ, દ્વિપદોમાં શ્રેષ્ઠ ધર્માત્મા વશિષ્ઠે કહ્યું.
Word by Word
ताम्her
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
कृशाम्emaciated, weak
कृशाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootकृश
FormFeminine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
विवर्णाम्pale, discolored
विवर्णाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविवर्ण
FormFeminine, Accusative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here), Non-finite
चिन्ता-समन्विताम्endowed with anxiety; anxious
चिन्ता-समन्विताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootचिन्ता-समन्वित
FormFeminine, Accusative, Singular
उवाचsaid, spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
धर्मात्माrighteous-souled, virtuous
धर्मात्मा:
Karta
TypeAdjective
Rootधर्मात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
वसिष्ठःVasiṣṭha
वसिष्ठः:
Karta
TypeNoun
Rootवसिष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
द्विपदाम्of bipeds (men)
द्विपदाम्:
TypeNoun
Rootद्विपद
FormFeminine, Genitive, Plural
वरःbest, excellent
वरः:
Karta
TypeAdjective
Rootवर
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VasiṣṭhaT
the king (rājan)A
a distressed woman (tām)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes